چرا در زمان جنگ، قیمت طلا، دلار و تتر کاهش مییابد؟
در اقتصاد بحرانزده ایران، مردم برای حفظ ارزش داراییهایشان به خرید دلار، طلا و تتر پناه میبرند، اما این پناهگاهها درست در زمان خطر، ناامن میشوند. هنگامی که التهاب سیاسی یا جنگ پیش میآید و همگان فروشندهاند، بازار نقدینگیاش را از دست میدهد و قیمت داراییهای ضد تورمی سقوط میکند. چرخهای معیوب که در آن، «پناه سرمایه» خود به «دام زیان» بدل میشود.
به گزارش پیامدنیوز، بنا بر عادت ایرانیها برای زمانهای بحران مثل جنگ، دلار، طلا و تتر ذخیره میکنند با این امید که به کارشان بیاید. تورم افسارگسیخته در ایران باعث شده است که ریال مصداق پول داغ باشد و همه بخواهند سریع از شر آن راحت شوند. به همین خاطر در زمانهای آرامش مردم ریالهایشان را به دلار و طلا و تتر تبدیل میکنند که در طول زمان ارزش آن کاهش نیابد و بتوانند با تبدیل دارایی در بحران از پس هزینههای روزمره بر بیایند.
نکته عجیب اینجاست که طلا و دلار و تتر در زمانی که باید به کار مردم بیایند ناگهان خریداری ندارند یا به عبارت دیگر همه فروشنده میشوند. در شرایط جنگ عرضه داراییهای ضد تورمی افزایش مییابد و قیمت این داراییها کاهش مییابد. قیمت سکه امامی در زمان نوشتن این گزارش به ۱۷۸ میلیون تومان کاهش یافته است؛ در حالی که همین سکه تا ۲۱۰ میلیون تومان هم رفته بود؛ سکه در هفته گذشته نزدیک به ۱۵ درصد کاهش قیمت داشته است و طلافروشها هم سکه را نمیخرند و یا اگر بخرند با قیمتی پایینتر آن را برمیدارند. طلای ۱۸ عیار هم همین است؛ این روزها نزدیک به ۱۷ میلیون تومان است در حالی که تا بالای ۲۰ میلیون تومان هم رفته بود. با این که دلار کاغذی به بالای ۱۶۶ هزار تومان رسیده، تتر در صرافیها به نزدیک ۱۵۰ هزار تومان سقوط کرده است؛ این در حالی است که قیمت این دو باید با هم برابر باشد. بازارهای بورس هم بسته است و داراییهای ضد تورمی در زمانی که باید به کار بیایند ناگهان از دسترس خارج میشوند یا با ضرر بسیار به ریال تبدیل میشوند. چرا؟
ما ایرانیان سالهاست با تورم مزمن، نوسانات ارزی و محدودیتهای ساختاری در تعامل با نظامهای مالی جهانی زندگی میکنیم و انتخاب میان ریال، دلار، طلا، مسکن یا در سالهای اخیر رمزارزها، انتخابی است که با امنیت روانی خانوادهها گره خورده است. برای بسیاری از ایرانیان پناه بردن به یکی از این انتخابها مسئلهای روزانه است. حالا اما با اوج گیری تنشها و شروع جنگ تحمیلی، کاربران برای تبدیل دارایی خود در میانه بحران دچار بیاعتمادی، سردرگمی و بنبست شدهاند.
همان ارکانی که پیش از بحران، فعالیت را برای کسبوکارهای آنلاین طلا و رمزارز محدود و سخت کردهبودند و به مردم طلا فروخته بودند، امروز تمام بازارها را بسته، تلفنها را خاموش و تابلوها را پایین کشیدهاند و حاضر به خرید آنچه فروخته بودند، نیستند. به نظر میآید بیش از هر زمان دیگری علت گرایش مردم در این سالها به سمت ابزارهای نوین و پلتفرمهای آنلاین شفافتر شده باشد: آنها پاسخ اعتماد را با اعتماد دادهاند در حالی که بازار سنتی در بزنگاهها کرکرهها را پایین میکشد و تا میتواند بزخری میکند.
در این گزارش راه پرداخت تجربه چند نفر از مردم را در هفته گذشته که برای فروش طلا، دلار و تتر تلاش کردهاند را بررسی کرده است.
وضعیت فروش طلای فیزیکی و آنلاین
️طلا در هفتهای که گذشت نوسانی بود. افزایش تنشها در منطقه خاورمیانه، شعلهور شدن آتش جنگ و نگرانیهایی که در بازار انرژی به وجود آمده، به طور مستقیم بر بازار جهانی «اونس طلا» تأثیر داشته و قیمت آن را تحت تاثیر قرار داده است.
در زمان نگارش این مطلب، تابلو قیمت طلا بالا نبود و به همین خاطر نرخ یکپارچهای در بازار وجود ندارد. تسنیم قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار را ۲۰ میلیون و ۱۲۲ تومان اعلام کرده است. این موضوع در حالی است که نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران، گفته است قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار کاهش ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی داشت و قیمت هر گرم طلا ۱۸ عیار ۱۷٬۸۵۰٬۰۰۰ تومان است. این ارقام در حالی اعلام شده که بازار طلا در ایران به دلیل جنگ همچنان تعطیل است و معاملهای انجام نمیشود. اپلیکیشن سیگنال هم قیمت هر گرم طلا را حدود ۱۷ میلیون نشان میدهد.
بهار از تجربهاش برای فروش طلا در هفته گذشته به راه پرداخت میگوید: «در هفته گذشته قصد فروش ۵۰ گرم طلا آبشده (شمش) را به دلیل نیاز فوری برای پول پیش خانه داشتم اما با هر طلافروشیای که تماس میگرفتم کسی پاسخ نمیداد. تا اینکه به واسطه ارتباطات با یک بنکدار طلا در بازار تهران تماس گرفتم.»
این بنکدار در روز شنبه ۱۶ اسفند طی یک تماس تلفنی به بهار میگوید: «نرخ طلا الان فانتزی و نمایشی است و چون تابلو نیست هر کسی برای خودش قیمتی میدهد. او در پایان نرخ خرید طلا را به این کاربر ۱۵ میلیون اعلام کرده و گفته که بهتر است تا زمان تثبیت بازار اقدام به فروش طلایش نکند مگر به دلیل نیاز فوری به پول.»
محمد ۹۵۵ واحد صندوق عیار دارد. این کاربر از هفته گذشته قصد فروش آنها را داشت ولی بازار بورس از شنبه هفته پیش بسته شده و کسی امکان فروش صندوق طلای خود را نداشت و داراییهای کاربران بلوک شده بود.
تجربه ساناز هم جالب است که امروز ۱۷ اسفندماه حدود نیم گرم طلا در پلتفرم خریدوفروش آنلاین طلا آبشده میلی را داشت. او به راه پرداخت گفت که حوالی ظهر امروز طلای آنلاینش را با قیمت ۱۸ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان در این پلتفرم فروخته است. او پیش از این تجربه استفاده از چند پلتفرم آنلاین طلا را داشته است و میگوید پیشتر از سوی برخی افراد دعوت به خرید طلا فیزیکی شده است و علت آن امنیت طلای فیزیکی به دلیل راحتی در حمل و فروش عنوان شده بود. این صحبتها در حالی است که اکنون در میانه بحران هیچ دارایی مانند اسکناس (خرید مایحتاج روزانه) به کار نمیآید و طلای فیزیکی دیگر قابل معامله نیست.
بررسیهای میدانی نشان میدهد که خریدوفروش طلا نیز در سایر پلتفرمهای خریدوفروش آنلاین طلا برقرار است و تنها امکان تحویل طلا فیزیکی به آنها مقدور نیست که این موضوع به لجستیک برمیگردد.
پیش از دوران جنگ برای خرید طلا مردم میتوانسند از طلافروشیهای آنلاین معتبر با احراز هویت اقدام به خرید طلای آبشده کنند و آنها را به صورت آنلاین در کیفپول خود داشته باشند یا به صورت شمش فیزیکی تحویل بگیرند. همچنین میتوانستند به صورت حضوری از طلافروشیهای سراسر کشور خرید کنند. اما اکنون این سؤال مطرح است که از میان کسانی که پیش از دوران بحران به مردم طلا میفروختند چه کسانی اکنون در بحران حاضرند همان طلا را از مردم بازخرید کنند؟ پاسخ اعتماد از بین رفته را چه کسی میخواهد بدهد؟
بررسیهای میدانی و دادهها از این حکایت دارد که اکنون تنها پلتفرمهای آنلاین طلا فعال هستند و کاربران تنها از طریق آنها امکان خریدوفروش طلا را دارند. همان پلتفرمهایی که بارها و بارها توسط انجمنها و اتحادیههای طلا به خالی فروشی متهم شده بودند.
وضعیت فروش تتر در صرافیها
موج تنشهای سیاسی نظامی خاورمیانه در هفتهای که گذشت به بازار رمزارز هم رسید. در وضعیت فعلی قیمت تتر در صرافیهای رمزارزی بین ۱۵۲ تا ۱۵۴ هزار تومان متغییر است. در حال حاضر فروش و خرید تتر در صرافیهای رمزارزی قابل انجام است و مبلغ فروش طی ۲۴ ساعت به حساب کاربر واریز میشود.
کاربری روز گذشته ۹۰ تتر را در صرافی بیتپین به قیمت ۱۵۴ هزار تومان فروخته و مبلغ آن حدودا صبح امروز ساعت ۲ به حسابش واریز شده است.
به دلیل تعطیلی بانکها و موسسههای مالی دولتی، واریز و برداشت ریالی هم با اختلال و تأخیر همراه شده است. صرافیها هم از اختلال و تأخیر در فرایند واریز و برداشت رمزارزی خبر دادهاند.
گذشته از وضعیت میزان ارائه خدمات واریز و برداشت و معاملات، برخی از صرافیهای رمزارز نیز با مشکلاتی در دسترسی کاربران به وبسایت آنها مواجه هستند. ممکن است کاربران در مراجعه به وبسایت یا اپلیکیشن برخی صرافیها با خطاهای مختلفی روبهرو شوند که بیشتر بهدلیل میزبانی برخی از سرویسهای آنها در سرورهای خارج از کشور است که به دلیل قطعی اینترنت بینالملل از دسترس خارج شده است.
با وجود تمام مسائلی که مطرح شد این کاربر طی ۲۴ ساعت گذشته توانست به دارایی خود که تتر بود از طریق صرافیهای داخلی دسترسی پیدا کرده و آن را تبدیل کند.
وضعیت فروش دلار و یورو
امروز یکشنبه ۱۷ اسفند ماه ۱۴۰۴، قیمت فروش حواله دلار آمریکا در مرکز مبادله ارز و طلای ایران ۱۴۰ هزار و ۵۰۰ تومان و قیمت خرید حواله دلار ۱۳۹ هزار و ۲۳۵ تومان است. همچنین قیمت فروش حواله یورو نیز ۱۶۳ هزار و ۲۳۷ تومان و قیمت خرید حواله آن ۱۶۱ هزار و ۷۶۸ تومان است. این موضوع در حالی است که تسنیم خبرگزاری وابسته به سپاه قیمت دلار را ۱۶۶ هزار و ۳۴۰ تومان اعلام کرده است. با این وجود اسکناس دلار در بازار خریدوفروش نمیشود.
پول بیش از آنکه ابزاری فنی باشد، نوعی قرار داد اجتماعی است. قراردادی مبتنی بر اعتماد. اگر اعتماد آسیب ببیند، حتی پیشرفتهترین زیرساختهای پرداخت هم نمیتوانند آن را جبران کنند. در جهانی که بدهی دولتها رکوردهای تاریخ را جابهجا میکند، نرخهای بهره دیگر نقش تنظیمکننده سابق را ندارند و رقابتهای ژئوپلیتیک نظم پولی را تحت فشار قرار دادهاند، طبیعی است که شهروند، سرمایهگذار و حتی سیاستگذار دچار تردید شوند. بیپناهی پول همین تردید است؛ تردیدی که نه به معنای فروپاشی قطعی، بلکه به معنای از دست رفتن بداهت است. دیگر هیچچیز بدیهی نیست. به نظر میرسد مفهوم پناهگاه از یک دارایی خاص به یک سبد متکثر تغییر کرده است. وضعیت در جهانی که دیگر هیچ ستون واحدی، چه دلار، چه طلا و چه رمزارز، بهتنهایی باعث اطمینان خاطر نیست. در چنین فضایی، مسئله اصلی صرفاً بازدهی نیست، بلکه اعتماد است؛ اعتماد به نهاد، به سیاستگذاری و به زیرساختها.
منبع: راه پرداخت